Sainte Gudule
Vierge, patronne de
Bruxelles (+ 712)
ou Gode.
Fille du comte Witteric, elle voulut rester célibataire pour vouer sa vie aux misérables. Jamais l'église de Ham en Belgique ne connut autant de besaces de pauvres et de béquilles d'infirmes qu'à sa messe d'enterrement. Ses reliques furent portées à Bruxelles et la ville la prit dès lors comme patronne.
– Sainte Gode (Gudule) se consacra à Dieu dès son jeune âge. Elle quitta ses parents et se retira dans une villa appelée Moorsel en Brabant où elle put se livrer à la prière, à la pratique des vertus et de la charité chrétienne. On l’invoque pour obtenir la guérison de la goutte, des rhumatismes douloureux dans les muscles des jambes. Sa fête se célèbre le 8 janvier (jour où elle mourut en 710). Elle est particulièrement honorée à Romsée-Fléron. (Warre et Sainte Gode, Unité Pastorale Saint-Martin de Durbuy) un internaute nous signale que 'tous les lundis de la Pentecôte, il y a à Warre, un pèlerinage à Sainte Gode'
À Morzelle en Brabant, vers 712, sainte Gudule, vierge, qui se consacra en sa
maison à la charité et à la prière.
Martyrologe romain
SOURCE : https://nominis.cef.fr/contenus/saint/391/Sainte-Gudule.html
Sainte Gudule
Sainte Gudule est la
fille de sainte Amalberge nièce de Pépin d’Héristal, maire du palais.
Dans le Brabant on
l’appelle sainte Goule ou sainte Ergoule, et en Flandre sainte Er-Goëlen.
Elle reçut une sainte
formation avec sainte Gertrude sa parente et marraine.
Elle mourut le 8 janvier
712.
Sainte Gudule est
co-titulaire avec saint Michel archange de la cathédrale de Bruxelles.
Sainte Gudule eut pour
mère sainte Amalberge, nièce de Pépin d’Héristal maire du palais. On l’envoya
de bonne heure à Nivelle, où elle fut élevée dans la piété sous les yeux de
sainte Gertrude sa parente et sa marraine. Elle revint chez le comte Vitger,
son père, après la mort de sainte Gertrude arrivée en 664 ; là, elle fit à
Dieu le sacrifice de sa virginité, et mena une vie fort austère dans les
veilles, les jeûnes et la prière.
Tous les jours elle
allait de grand matin à l’église Saint-Sauveur de Morzelle, qui était à une
demi-lieue du château de son père : une femme l’accompagnait avec une
lanterne. On rapporte que la bougie s’étant un jour éteinte, sainte Gudule la
ralluma par ses prières. C’est pour cela qu’on a coutume de la représenter avec
une lanterne à la main.
Elle mourut le 8 janvier
712, Constantin étant Pape, Dagobert III, Chilpéric II et Clotaire IV régnant
sur l’empire Mérovingien. On l’enterra à Ham, près de Villevorde. Son corps fut
transporté à Saint-Sauveur de Morzelle, sous l’empereur Charlemagne. Ce prince,
qui honorait la Sainte avec une grande dévotion, y bâtit un monastère de
filles, lequel prit bientôt le nom de Sainte-Goule (nom brabançon de sainte
Gudule). Ce monastère fut ruiné durant l’irruption des Normands.
En 978, Charles, duc de
Lorraine, dans les états duquel était le Brabant, fit faire la translation des
reliques de sainte Gudule à Saint-Géri de Bruxelles.
En 1074, on porta les
reliques de sainte Gudule dans la magnifique collégiale de Saint-Michel qui
depuis a pris le nom de la Sainte et devint cathédrale de Bruxelles.
Sainte GUDULE
8 janvier
Vierge
Patronne de Bruxelles
morte vers 712
Histoire
Gudule était la fille de
sainte Amalberge, nièce de Pépin le Bref, Maire du Palais. Elle sera élevée par
sa tante, sainte Gertrude de Nivelles, dans le couvent qu'elle avait fondé en
Brabant.
La légende raconte que,
alors qu'elle se rendait avant l'aube à l'église avec une servante, le diable
souffle leur lanterne, mais que celle-ci se rallume miraculeusement. Ensuite,
chaque nuit, le diable tentera, sans succès, d'éteindre leur lampe. Cette
légende est analogue à celle de sainte Geneviève de Paris.
On lui attribue plusieurs
miracles dont la guérison d'un enfant muet et d'une lépreuse.
Son corps sera transféré par le duc Charles de Lorraine à Bruxelles et elle deviendra la patronne de la ville.
Représentation
Sainte Gudule est
représentée avec une lanterne à la main, et que le diable tente en vain
d'éteindre avec un soufflet.
Elle est vêtue d'une
longue robe et coiffée d'un bonnet.
Le diable se mord parfois
le bras de dépit.
Risque de confusion avec
sainte Geneviève, mais celle-ci porte un cierge et non une lanterne.
Attributs :
Lanterne
Diable
Soufflet
Sur le territoire du
village de Saintes (Brabant Wallon), une petite fontaine située au milieu des
champs est dédiée à sainte Renelde, la sœur de sainte Gudule. Or, l'eau de
cette source est célèbre pour guérir les "maladies des yeux". Ne
s'agirait-il pas encore de la même Lumière ?
"A quoi servent les
flambeaux, les lunettes et la lumière
Si l'homme ne veut pas voir ?"
http://www.ecoles.cfwb.be/argattidegamond/Bo%C3%AEte%20%C3%A0%20outils/Bruxelles/Gudule.htm
Also known as
Ergoule
Goedele
Goelen
Gould
Goule
Gudula
19
January in the diocese of
Hamme and Moorsel
Profile
Daughter of Count Witger
and Saint Amalburga;
great-niece of Emperor Pepin; sister of Saint Pharaildis
of Ghent, Saint Reineldis,
and Saint Emebert
of Cambrai. Niece and student of Saint Gertrude
of Nivelle, who trained her in the religious life. The girl then returned
to live at the family castle at Hamme.
Pious and devoted, she lived for her prayers and
time in church. During her early morning visits to the church in Moorsel, Belgium the
devil extinguished her candle, which would miraculously re-ignite. The flower
called tremella deliquescens, bears fruit in the beginning of January;
it’s known as “Sinte Goulds lampken” (Saint Gudula’s
lantern) because not even the winter can extinguish it.
Born
c.time-line-650 in
Hamme, Brabant (in
modern Belgium)
8 January 712 at
Hamme, Brabant (Belgium)
of natural causes
buried in
front of the church door in her hometown of Hamme
relics translated
to Moorsel, Belgium
relics translated
to the church of Saint Gery in Brussels in 978
relics translated
to the collegiate church of Saint Michel (later Sainte Gudule) in Brussels in 1047
relics destroyed
by Calvinists on 6 June 1579
woman holding
a candle, lamp, lantern or torch which
a demon is
trying to blow out, sometimes with a bellows
Additional Information
Book
of Saints, by the Monks of
Ramsgate
Lives
of the Saints, by Father Alban
Butler
Lives
of the Saints, by Sabine Baring-Gould
Saints
of the Day, by Katherine Rabenstein
Saints
of the Order of Saint Benedict, by Father Aegedius
Ranbeck, O.S.B.
books
Our Sunday Visitor’s Encyclopedia of Saints
Oxford Dictionary of Saints, by David Hugh Farmer
Saints
and Their Attributes, by Helen Roeder
other sites in english
images
webseiten auf deutsch
sitios en español
Martirologio Romano, 2001 edición
sites en français
fonti in italiano
websites in nederlandse
nettsteder i norsk
MLA Citation
‘Saint Gudule of Brussels‘. CatholicSaints.Info.
16 December 2023. Web. 17 February 2026. <https://catholicsaints.info/saint-gudule-of-brussels/>
SOURCE : https://catholicsaints.info/saint-gudule-of-brussels/
Gudula of Brussels V (AC)
(also known as Ergoule,
Goule, Gudule)
Died Hamme, Brabant,
Belgium, in 712. Every visitor to Brussels, Belgium, is familiar with the great
church of Sainte-Gudule, but very few know the lay saint in whose honor it is
dedicated. She was a daughter of Count Witger and his wife Saint Amalburga, who
was the niece of Emperor Pepin. Gudula was raised at the convent of Nivelles
and trained for the religious life by her cousin, Saint Gertrude. After
Gertrude's death, Gudula returned to her parents' home at Hamme, near Alost,
apparently spending all her days in religious devotion and good works for her
neighbors. Although the church at Moorsel was two miles from her home, Gudula
regularly prayed there in the early morning. There is a story recorded of
Gudula that is reminiscent of Saint Geneviève. During one of her early morning
visits to the church in Moorsel, the devil extinguished her candle, which was
reignited miraculously.
When Gudula died, she was
buried in front of the church door in her hometown of Hamme. From there her
relics were translated first to Moorsel, then in 978 to Saint Gery's in
Brussels, and finally, in 1047, to the large collegiate church of Saint Michel
(later Sainte Gudule). The Calvinists destroyed her shrine and scattered the
relics in 1579.
Saint Gudula's sister,
Saint Raineld is also venerated as a saint; she was killed in a raid at
Saintes, near Hal, c. 680 (Attwater, Benedictines, Encyclopedia, Farmer).
Saint Gudula is shown in
art holding a lantern, which the devil tries to blow out (often with a pair of
bellows) or holding a torch (not to be confused with Saint Geneviève). She
is the patroness of Brussels, Belgium (Roeder).
SOURCE : http://www.saintpatrickdc.org/ss/0108.shtml
January 8
St. Gudula, Virgin, Patroness of Brussels
[Called in Brabant Goule,
or Ergoule, in Flemish Sinte-R-Goelen] ST. AMALBERGE, mother of this
saint, was niece to Pepin mayor of the palace. Gudula was educated at Nivelle,
under the care of St. Gertrude, her cousin and god-mother; after whose death,
in 664, she returned to the house of count Witger, her father, and having by
vow consecrated her virginity to God, led there a most austere holy life, in
watching, fasting, and prayer. By her profuse alms, in which she bestowed her
whole revenue on the poor, she was truly the mother of all the distressed;
though her father’s castle was two miles from the church of our Saviour at
Morzelle, she went thither early every morning, with a maid to carry a lantern
before her; and the wax taper being once put out, is said to have miraculously
lighted again at her prayers, whence she is usually represented in pictures
with a lantern. She died on the 8th of January, not in 670, as Miræus says, but
in 712, and was buried at Ham, near Villevord. In the reign of Charlemagne, her
body was removed to the church of our Saviour at Morzelle, and placed behind
the high altar; this emperor, out of veneration for her memory, often resorted
thither to pray, and founded there a nunnery, which soon after changed its name
of St. Saviour for that of St. Goule: this house was destroyed in the
irruptions of the Normans. The relics of St. Gudula, by the care of Charles,
duke of Lorrain, (in which Brabant was then comprised,) were translated to
Brussels, in 978, where they were first deposited in the church of St. Gery,
but in 1047, removed into the great collegiate church of St. Michael, since
called from her St. Gudula’s. See her life wrote by Hubert of Brabant, in the
eleventh century, soon after this translation of her relics to St. Michael’s,
who assures us, that he took the whole relation from an ancient life of this
saint, having only changed the order and style.
Rev. Alban
Butler (1711–73). Volume I: January. The Lives of the
Saints. 1866.
Santa Gudula Vergine
Festa: 8
gennaio
Hamme, Belgio, 650 - 712 circa
Nata ad Hamme attorno al 650, suo padre, il conte
Witger, si fece in seguito poi monaco, mentre la madre era santa Amalberga. Ma
sono sante anche la sorella Raineld e le cugine Gertrude di Nivelles e Begga, a
loro volta figlie dei santi Pipino di Landen e Ida di Nivelles. Questa stirpe
di santità assume un significato particolare oggi, perché ricorda l'importanza
che ha avuto il Vangelo nel dare forma alla cultura e alla società europea fin
dai tempi più antichi. Gudula viene ricordata per la sua scelta di una
preghiera assidua e continua come stile di vita. Morì forse nel 712.
Patronato: Belgio, Bruxelles
Etimologia: Gudula = buona, gentile, dal celtico
Emblema: Lanterna, Candela
Martirologio Romano: A Moorsel in Brabante,
nell’odierno Belgio, santa Gúdila, vergine, che si dedicò in casa sua alla
carità e alla preghiera.
Santa Gudula, oggi festeggiata dal Martyrologium Romanum, è la patrona del Belgio ed in particolare di Bruxelles, capitale belga, ove le è dedicata una grande chiesa. Poche sono però le notizie certe sulla sua vita. Nell’XI secolo Hubert di Brabante asserì aver tratto spunto nello scrivere la vita della santa da una versione più antica. Gudula fu esponente di una famiglia impregnata di santità: suo padre, il conte Witger, divenne poi monaco, sua madre fu Santa Amalberga, santa fu anche sua sorella Raineld, nonché le sue cugine Gertrude di Nivelles e Begga, figlie dei santi Pipino di Landen ed Ida di Nivelles.
La giovane Gudula fu educata nel monastero di Nivelles sotto la guida della cugina Santa Gertrude, sua madrina. Dopo la sua morte visse con i genitori presso Hamme, nei pressi di Alost nel Brabante, dedita alla preghiera, digiuni ed opere di carità. Ogni giorno all’alba si recava all’alba sino alla chiesa di Moorsel, distante quattro chilometri da casa, per vegliare in orazione.
La tradizione di raffigurare la santa con una lanterna od una candela accesa nasce proprio da questa narrazione e la legenda vuole che spesso il diavolo tentasse di spegnerla con un soffio. La medesima rappresentazione è riscontrabile in Santa Genoveffa di Parigi.
Gudula morì assai probabilmente verso l’anno 712 ad Hamme, sua città natale, e fu sepolta dinnanzi al portale della chiesa. Durante il regno di Carlo Magno, suo lontano parente in quanto discendente di Pipini di Landen, le reliquie della santa vennero traslate dietro l’altar maggiore della chiesa del Santissimo Salvatore in Moorsel. Si dice che lo stesso imperatore fosse solito recarsi a pregare sulla sua tomba e fondò nei paraggi un monastero dedicato alla memoria della santa, poi distrutto dai normanni.
Nel 978, grazie all’intervento del conte di Lorena, i resti della santa furono
trasferiti nella chiesa di Saint-Géry di Bruxelles, per poi essere nuovamente
trasferiti nel 1047 nella più crande chiesa collegiata di San Michele, poi
ribattezzata in onore di Santa Gudula. Le sue reliquie furono infine disperse
per mano dei calvinisti nel 1579.
Autore: Fabio Arduino
Gudula (nome di origine celtica, significa “buona, gentile”) è una bambina fortunata perché i suoi genitori, parenti dell’imperatore Carlo Magno, sono ricchi e nobili. Molti componenti della sua famiglia sono santi come la madre Amalberga, la sorella Raineld e la cugina Gertrude di Nivelles. Il padre, il conte Witger, diventerà monaco. Gudula nasce in Belgio, ad Hamme, nel 650 e, già da bambina invece di giocare, preferisce pregare. Ha bei vestiti, cibo in abbondanza, dolci di tutti i tipi, una stanzetta riscaldata, tanti giocattoli, un giardino dove correre all’aria aperta, due genitori che le vogliono bene. Invece tanti altri bambini non hanno nulla. La buona Gudula pensa a loro, ai bambini poveri senza famiglia né casa, nulla da mangiare né legna per scaldarsi. Pensa ai bambini che tremano per il freddo e piangono per la fame, sporchi, vestiti di stracci, sfruttati e picchiati da chi li fa lavorare come schiavi o li costringe a rubare, a scappare, a nascondersi. Bambini sfortunati a cui nessuno dà una carezza, rimbocca le coperte e dà il bacio della buona notte.
Gudula, con questi pensieri, entra nel Convento di Nivelles per ricevere una buona educazione dalla cugina e madrina Santa Gertrude. La cugina purtroppo muore e così Gudula torna a casa dai suoi genitori. Qui le sue giornate trascorrono in maniera semplice e umile: mangia solo il necessario per vivere e compie opere di carità verso i bisognosi. Inoltre la santa tutti i giorni, al mattino presto, quando il sole sta per sorgere, si reca a piedi in chiesa per pregare: per la sua famiglia, i servi, i contadini, i cavalieri, i malati e i bambini. La chiesa è lontana da casa sua quattro chilometri e d’inverno Gudula cammina quando è ancora buio. La santa porta sempre con sé una lanterna per farsi luce. Si racconta che un giorno, mentre attraversava il bosco per andare a Messa, gli spiritelli del Male, indispettiti dalla bontà della fanciulla, con un soffio abbiano spento il lume della lanterna lasciando Gudula in balia delle tenebre. La ragazza non si perde d’animo: prega rivolta al Cielo e subito il lume si riaccende.
Santa Gudula muore intorno al 712 ad Hamme. È patrona del Belgio e di Bruxelles dove sorge una splendida cattedrale a lei dedicata e dove si svolgono le cerimonie religiose della famiglia reale belga. Il suo emblema è una lanterna e viene invocata per la buona salute dei bambini.
Autore: Mariella Lentini
SOURCE : https://www.santiebeati.it/dettaglio/92856
Den hellige Gudula (~648-712)
Minnedag:
8. januar
Skytshelgen for Brussel
Den hellige Gudula var datter av hertug Witger
og Amalburga,
som var niese av hushovmester Pipin av Herstal. Hennes søster var den
hellige Reineldis,
og hennes bror Adalbert ble biskop av Arras og Cambrai. Hun fikk sin utdannelse
i klosteret til sin kusine den hellige Gjertrud av
Nivelles. Deretter bodde hun sammen med sine foreldre på familieborgen ved
Hamme ikke langt fra Brussel i Brabant. Her viet hun sitt liv til bønn, faste
og nestekjærlige handlinger, «en mor for alle ulykkelige».
Selv om kirken i Moorsel var tre km fra hennes fars
slott, pleide hun regelmessig å gå dit før daggry. Det ble sagt at djevelen
slokket vokslyset hun hadde med, men at det på mirakuløst vis ble tent igjen.
Senere bygde hun seg en celle, hvor hun førte et strengt botsliv til sin død.
Hun døde i hjembyen Hamme i 712 og ble gravlagt foran
kirkedøren. Hun ble stadig mer æret, og keiser Karl den Store grunnla et
nonnekloster til hennes ære. Hennes relikvier ble overført til Moorsel, og
deretter i 978 til kirken St. Géry i Brussel, og endelig i 1047 til den store
kollegiatskirken Saint-Michel, som senere ble kalt Sainte-Gudule. Der ble de
til de ble ødelagt av kalvinister i 1579.
Hennes minnedag er 8. januar. Hennes emblem er et lys
eller en lykt.
Kilder: Attwater/John,
Farmer, Melchers, Schauber/Schindler, Attwater/Cumming - Kompilasjon og
oversettelse: p. Per Einar Odden -
Sist oppdatert: 1998-05-13 22:31
SOURCE : https://www.katolsk.no/biografier/historisk/gudula
Goedele (ook Gudule of Goule) van
Brussel, België; maagd; † 712.
Feest 8 januari.
Ze werd rond 650 geboren in het Vlaamse Ham, bij Aalst (of in de Brabantse plaats Hamme) als dochter van Sint Amalberga († ca 690; feest 10 juli) en Sint Witger († 690; feest 10 juli). Ook de andere twee kinderen uit dit gezin zouden later als heiligen worden vereerd: Reinhildis van Kontich († 8e eeuw; feest 16 juli) en Emebertus van Cambrai († ca 715; feest 15 januari). Goedele's peettante was Sint Geertruida van Nijvel († 659; feest 17 maart).
Haar opvoeding kreeg ze als kluizenares in het klooster van haar peettante.
Nadat deze was overleden, keerde Goedele naar het ouderlijk huis terug en legde
de gelofte van zuiverheid af. Als de haan kraaide, begaf ze zich op weg naar de
kerk van Moorsel om haar gebeden te doen.
Toen ze zo weer eens op weg was naar de kerk, woei haar lantaarn uit. Vuur
maken was een tijdrovende zaak. Zij bad tot God, en de lamp ging vanzelf weer
branden.
Eenzelfde verhaal wordt verteld van Geneviève van Parijs, Herluca van Bernried en Wivina van Bijgaarden.
Waarschijnlijk moet het vooral symbolisch verstaan worden. De heilige was een klein lichtje van christelijk geloof in een tijd, dat vele mensen nog rondtastten in het duister van een boze wereld of het heidendom. Natuurlijk waren er vele krachten die tegenwerkten, en die probeerden dat kwetsbare lichtje te doven. Maar het was Gods hulp, ingeroepen door het gebed of het geloof van de heilige, waardoor de lamp 'als vanzelf' brandende bleef. Jezus had immers zijn leerlingen op het hart gedrukt: "Houdt uw lampen brandend" (Lukas 12,35).
Zo sluiten deze heilige vrouwen zich aan bij de wijze maagden uit Jezus'
verhaal van de vijf wijze en de vijf dwaze maagden: de wijze maagden hadden
voldoende olie (aanduiding voor geloof, gebed, evangelische houding) om hun
lampen brandend te houden (vgl. Matteus 25,01-13).
Er worden van haar vele wonderen verteld. Toen zij
weer eens naar de kerk ging, trof zij een arme bedelares langs de weg met een
kind dat overdekt was met zweren en wonden. Op haar gebed werd het meteen
genezen. Ze stond er zelf versteld van - aldus haar levensbeschrijver - dat God
zijn genade schonk op het gebed van zo'n arme zondares, als zij was. Een andere
keer verkreeg zij genezing voor een melaatse vrouw.
Verering & Cultuur
Na haar dood wilde men haar overbrengen naar het beroemde klooster in Nijvel om
haar bij te zetten naast haar heilige peettante Geertruida. Maar de overleden
heilige gaf door een wonder te kennen, dat zij liever in Moorsel bleef. Midden
in de winter begon er een boom te bloeien. Op die plaats heeft men haar
begraven. Keizer Karel († 814; feest 28 januari) stichtte er een kloostertje
voor nonnen.
In het bloeien van die boom midden in de winter
weerspiegelt zich het hele verhaal van Sint Goedele. Temidden van de duistere
tijden waarin zij leefde, bloeide zij als een boom in de winter. Psalm 92,13
zingt: "De rechtvaardige zal bloeien als palmboom..."
Toen de keizer eens op jacht een grote beer achternazat, vluchtte het beest in zijn doodsangst de kloosterkapel binnen, juist toen de zusters daar het koorgebed zongen. Het vlijde zich neer als een lam en begon de voeten van de heilige vrouwen te likken. Het dier heeft sindsdien nooit meer het klooster verlaten.
Op het graf van Sint Goedele vonden vele wonderern plaats. Zo was er eens in Engeland een heidense koning met een dochter die van haar geboorte af gehandicapt was. Hij bracht het kind naar Sint Goedele's graf en prompt werd zij genezen. De koning bekeerde zich tot het christendom en liet zich dopen met zijn vrouw, de koningin, en hun dochter, de genezen prinses.
Haar relieken bleven in Moorsel totdat ze werden overgebracht naar de St-Gaugericuskerk in Brussel. Toen in 1047 de nieuwe St-Michaëlskerk werd gesticht, zette men de relieken met veel plechtig vertoon daar bij.
Hubertus, monnik van Lobbes, schreef van haar een 'Vita' (=
levensbeschrijving).
Zij is patrones van Brussel.
Afgebeeld
Zij wordt afgebeeld met een boek; met wijwatervat en wijwaterkwast; met een
lantaarn die een duiveltje tracht uit te blazen met een blaasbalg; met engel
die de lamp weer aansteekt; soms ziet men haar een handschoen ophangen aan een
zonnestraal.
[000»jrb; 122»Gudila; 124p:62-63; 127»Gudule; 132; 149/1p:43; 156nr100; 200/1»01.08;
233p:398; 234p:84; 237; 285p:52-53; 301p:27; 303403/1p:26; 500; Dries van den
Akker s.j./2010.02.21]
© A. van den Akker s.j. / A.W. Gerritsen
SOURCE : https://heiligen-3s.nl/heiligen/01/08/01-08-0712-goedele.php
